ROA là gì? Cách tính và những lưu ý khi sử dụng

Là một nhà đầu tư tài chính thì các bạn không được bỏ qua chỉ số ROA. Đây là một chỉ số vô cùng quan trọng và có ý nghĩa lớn khi tham gia đầu tư tài chính. Vậy chỉ số ROA là gì? cách để áp dụng hiệu quả chỉ số này trong thực tế là như thế nào? Những lưu ý nào nên tránh để có thể hạn chế được rủi ro tiềm ẩn có thể xảy ra? Cùng Traderforex tìm hiểu nội dung chi tiết dưới bài viết này nhé. 

Tìm hiểu chi tiết chỉ số ROA là gì?
Tìm hiểu chi tiết chỉ số ROA là gì?

ROA là gì?

Trước tiên cùng tìm hiểu chi tiết về khái niệm ROA là gì nhé. ROA là viết tắt của Return On Assets trong tiếng Anh, là lợi nhuận trên tổng tài sản. ROA là thước đo mức độ hiệu quả của một doanh nghiệp khi sử dụng tài sản hoặc cũng có thể là khả năng sinh lời trên mỗi đô la của mỗi loại tài sản.

Khái niệm về chỉ số ROA
Khái niệm về chỉ số ROA

ROA được đánh giá là một chỉ số rất quan trọng để có thể giúp các nhà đầu tư lựa chọn được loại cổ phiếu tốt để đầu tư. Vì thông qua ROA, nhà đầu tư sẽ dễ dàng hơn trong việc đánh giá được hiệu quả của doanh nghiệp trong việc chuyển vốn đầu tư thành những nguồn lợi nhuận. ROA càng cao thì khả năng để có thể sử dụng được nguồn vốn đầu tư lại càng hiệu quả.

Cách tính ROA chuẩn nhất

Để có thể tính toán được hiệu quả chỉ số ROA, các bạn chỉ cần áp dụng công thức tính toán sau đây là đã có thể có được đáp án chính xác nhất cho mình. 

Công thức tính ROA
Công thức tính ROA

Các chỉ số trong đó bao gồm: 

  • Lợi nhuận sau thuế = tổng thu nhập – tổng chi phí – thuế thu nhập doanh nghiệp. Lợi nhuận sau thuế đến từ báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh.
  • Tổng tài sản là tổng tài sản của doanh nghiệp bất kỳ tại thời điểm có được báo cáo, bao gồm trong đó là các khoản: tiền và các khoản tương đương tiền, các khoản đầu tư tài chính, các khoản phải thu, hàng tồn kho, tài sản cố định, bất động sản đầu tư, xây dựng cơ bản dở dang và các tài sản khác. Tổng tài sản được thể hiện trên bảng cân đối kế toán.
  • Hiện nay đơn vị tính của ROA là phần trăm. 

Một ví dụ để các nhà đầu tư có thể dễ dàng tính toán hơn trong các trường hợp thực tế, các bạn có thể áp dụng công thức với ví dụ dưới đây: 

Một công ty A có được khoản lợi nhuận thu được sau thuế vào năm 2021 là 2 tỷ đồng, tổng tài sản có được năm 2021 được định giá là 22 tỷ đồng.

=> ROA = Lợi nhuận sau thuế/ Tổng tài sản x 100% = 2 tỷ/22 tỷ x 100% = 9,09%.

Ý nghĩa của chỉ số ROA

Bất cứ một chỉ số tài chính nào cũng sẽ mang một ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Kể cả bất cứ đối tượng nào tham gia vào lĩnh vực tài chính thì có thể nói ROA quan trọng đối với các nhà lãnh đạo doanh nghiệp, nhà đầu tư và người cho vay. Cụ thể thông tin ý nghĩa này như sau:

Ý nghĩa mà chỉ số ROA mang lại 
Ý nghĩa mà chỉ số ROA mang lại

Đối với chủ doanh nghiệp

  • Dựa vào chỉ số ROA, các nhà quản lý doanh nghiệp sẽ biết được đầu tư bao nhiêu tiền và đem lại bao nhiêu lợi nhuận ròng. ROA càng cao, doanh nghiệp có thể sử dụng tài sản của mình hiệu quả hơn.
  • ROA còn là cơ sở để doanh nghiệp đưa ra các quyết định kinh doanh. So sánh ROA của các công ty có cùng quy mô trong các khoảng thời gian khác nhau hoặc trong cùng một ngành. Nếu ROA cao, doanh nghiệp sẽ tiếp tục duy trì chiến lược kinh doanh hiện tại, còn nếu ROA thấp, lãnh đạo doanh nghiệp cần điều chỉnh chiến lược kinh doanh.

Đối với các nhà đầu tư

  • ROA cũng được các nhà đầu tư sử dụng để lựa chọn cổ phiếu đầu tư vào. So sánh ROA của các công ty cùng ngành, ROA càng cao thì khả năng sinh lời càng tốt. Tuy nhiên, nó cũng có nghĩa là giá cổ phiếu cao hơn. Ngoài ra, họ cũng nên đưa ra những đánh giá hoặc so sánh chỉ số ROA của công ty được hoạt động trong quá khứ để biết rằng liệu doanh nghiệp hiện tại có đang hoạt động tốt hay không.

Đối với ngân hàng

ROA sẽ trở thành một bức tranh tổng thể về tình hình hoạt động tài chính của công ty. Các ngân hàng sẽ sử dụng tỷ lệ này để có thể dễ dàng đưa ra được đánh giá tình trạng kinh doanh của công ty và cũng từ đó mà có thể đưa ra quyết định có cho công ty bất kỳ nào đó vay tiền hay không. 

Chỉ số ROA bao nhiêu là tốt?

Không có xác nhận cụ thể về ROA tốt như thế nào. Để đánh giá đúng ROA, các yếu tố sau đây cần được xem xét:

Một chỉ số ROA tốt là như thế nào?
Một chỉ số ROA tốt là như thế nào?

Lĩnh vực hoạt động kinh doanh

Mỗi ngành nghề kinh doanh sẽ có những đặc điểm tài sản khác nhau. Ví dụ, đối với các công ty trong một ngành, tài sản cố định lớn hơn, do đó ROA có xu hướng thấp. Đối với các doanh nghiệp thuộc ngành dịch vụ và công nghệ thông tin, tài sản cố định thường không lớn nên ROA thường cao. Do đó, để đưa ra nhận định chính xác, cần so sánh ROA của các công ty trong ngành với nhau.

Bảng dưới đây cho thấy chỉ số ROS cho ba ngành khác nhau vào năm 2020:

Tên công tyNgànhROA (%)
Công ty cổ phần Xi măng Bỉm SơnVật liệu xây dựng3,50
Công ty cổ phần Chứng khoán VIXMôi giới chứng khoán và hàng hóa16,92
Tập đoàn Dệt May Việt NamSản xuất các sản phẩm may mặc1,73

Bảng trên cho thấy ROA của ba công ty trong ba ngành khác nhau là rất khác nhau. Do đó, so sánh ROA của các công ty trong các ngành khác nhau, rất khó để đánh giá công ty nào có khả năng quản lý tài sản tốt hơn.

ROA trung bình trong ngành

So sánh ROA của công ty bạn với mức trung bình của ngành. Nếu chỉ số này cao hơn mức trung bình của ngành thì doanh nghiệp đang quản lý tốt tài sản của mình và ngược lại.

Tên công tyROA (%)
Công ty cổ phần Xi măng Bỉm Sơn3,50
Công ty cổ phần Xi măng Hà Tiên 15,98
Trung bình ngành: Xây dựng và vật liệu xây dựng3,84

Qua bảng trên có thể thấy, ROA bình quân của ngành vật liệu xây dựng năm 2020 là 3,84%.

ROA của Công ty Cổ phần Xi măng Bỉm Sơn là 3,5% <3,84% => chứng tỏ doanh nghiệp quản lý tài sản chưa tốt.

ROA của Công ty Cổ phần Xi măng Hetian 1 đạt 5,98%> 3,84% => tài sản của Công ty được quản lý tốt.

ROA trước đây

Nếu là kỳ hiện tại thì ROA cao hơn kỳ trước. Chứng minh rằng doanh nghiệp đang quản lý tài sản ngày càng hiệu quả hơn. Nếu ROA của doanh nghiệp vẫn cao nhưng có xu hướng giảm so với các năm trước thì chứng tỏ hiệu quả quản lý tài sản đang giảm sút.

Ví dụ: Bạn có thể theo dõi ROA của Công ty Cổ phần Xi măng Bỉm Sơn trong Ngành: Sản xuất / Sản xuất các sản phẩm từ khoáng phi kim loại / Sản xuất Xi măng và Sản phẩm bê tông từ năm 2017 đến năm 2020. Năm 2020 như sau:

Chỉ tiêuNăm 2017Năm 2018Năm 2019Năm 2020
ROA0,071,992,873,50

Qua bảng trên có thể thấy, chỉ số ROA của Công ty Cổ phần Xi măng Bỉm Sơn tiếp tục có xu hướng tăng trong giai đoạn 2017-2020, trong đó năm 2018 đã đạt 1,99%, cao hơn nhiều so với năm 2017 là 1,92%, năm 2018 là 0,88%. 

Năm 2020 tăng 0,51% so với năm 2019. Như vậy hệ số ROA của Công ty Cổ phần Xi măng Bỉm Sơn tăng đều qua các năm cho thấy rằng tình trạng hoạt động quản lý tài chính tài sản của Công ty ngày càng hiệu quả tốt. Tuy vậy để có được môt chỉ số ROA hiệu quả hay không các bạn cũng phải được đánh giá từ nhiều khía cạnh khác nhau mới có thể đưa ra nhận định đúng đắn nhất cho mình.

Mối quan hệ giữa chỉ số ROE và ROA

Chắc chắn nếu bạn muốn tìm hiểu kỹ về thị trường tài chính thì không thể bỏ qua hai chỉ số ROE và ROA. Cả ROA và ROE đều là những chỉ số vô cùng quan trọng để có thể nhận xét, đánh giá và đưa ra những hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. ROA và ROE có quan hệ mật thiết với nhau. Mối quan hệ giữa ROE và ROA như sau:

Mối quan hệ mật thiết giữa chỉ số ROE và ROA
Mối quan hệ mật thiết giữa chỉ số ROE và ROA

Đòn bẩy tài chính = ROE/ROA= Tổng tài sản/Vốn chủ sở hữu

Công thức tính đòn bẩy tài chính này sẽ là công cụ cực tiện lợi để giúp lãnh đạo của doanh nghiệp đánh giá được chính xác hơn các khả năng sử dụng vốn vào quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp đó.

Đòn bẩy tài chính trên cũng sẽ là cách để có thể phản ánh được rõ mối quan hệ giữa vốn hình thành từ nợ và vốn chủ sở hữu.

Nếu hệ số này cao có nghĩa là nó đang đưa ra những tính hiệu rằng doanh nghiệp không tích cực vào dây chuyền hoạt động sản xuất kinh doanh mà hiện tại đang sử dụng vốn vay bên ngoài để có thể duy trì hoạt động kinh doanh.

Ngược lại, nếu tỷ số này tương đối thấp cũng có nghĩa là công ty hiện tại đang sử dụng vốn chủ sở hữu để duy trì hoạt động kinh doanh và tích cực thực hiện hoạt động sản xuất kinh doanh.

Một số lưu ý khi sử dụng ROA

Mặc dù chỉ số ROA là một chỉ tiêu quan trọng, tuy nhiên khi sử dụng chỉ tiêu này cần phải lưu ý những điểm sau đây để tránh được tình trạng tác dụng ngược nhé: 

Những lưu ý đặc biệt khi sử dụng ROA
Những lưu ý đặc biệt khi sử dụng ROA
  • Trước khi đánh giá ROA của công ty có tốt hay không, bạn nên chú ý đến ngành nghề kinh doanh của công ty. 
  • Bạn cần kết hợp phân tích ROA với ROE, ROS và Đòn bẩy để có cái nhìn đầy đủ và chính xác hơn về tình hình tài chính của công ty bạn, ROA của các đối thủ cạnh tranh trong ngành và ROA của các công ty trước đó.

Minh hoạ về chỉ số ROA

Dưới đây sẽ là một số minh họa cụ thể về chỉ số ROA có thể giúp các bạn hiểu rõ hơn về cách sử dụng và áp dụng hiệu quả chỉ số này. 

Một vài minh hoạt cụ thể về ROA
Một vài minh hoạt cụ thể về ROA

Chỉ số ROA của Vinamilk (mã: VNM)

Minh họa về chỉ số cổ phiếu của tập đoàn Vinamilk dưới bảng chi tiết này: 

Chỉ tiêu tài chínhNĂM 2013NĂM 2014NĂM 2015NĂM 2016
EPS (NGHÌN ĐỒNG)7.846.075.845.83
BV (NGHÌN ĐỒNG)21.0419.6717.4315.44
P/E17.2215.7321.9221.54
ROA (%)28.5623.5528.2931.83
ROE (%)37.2430.8437.1541.73

Chúng tôi nhận thấy ROA của Vinamilk (VNM) luôn duy trì ở mức> 25%, từ  2013 đến 2016 lần lượt là 28,56%, 23,55%, 28,29% và 31,83%. 

Điều này có nghĩa là Vinamilk sử dụng được tài sản của cổ đông rất hiệu quả. Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến giá cổ phiếu VNM luôn tăng trong thời gian qua. VNM là cổ phiếu  đang nắm giữ lâu dài. 

Ngoài ra, ROA của các cổ phiếu như DSN, TCT, TTT, WCS, SKG, HPG, FPT … đều rất tốt. Câu hỏi còn lại là có nên mua với giá hợp lý hay không mà thôi đúng không nào.

Chỉ số ROA của cổ phiếu FLC

Một ví dụ minh họa về chỉ số cổ phiếu của tập đoàn FLC mà bạn có thể tham khảo theo bảng dưới đây. 

Chỉ tiêu tài chínhNĂM 2013NĂM 2014NĂM 2015NĂM 2016
EPS (NGHÌN ĐỒNG)1.281.951.951.8
BV (NGHÌN ĐỒNG)16.312.4311.7613.17
P/E6.885.594.052.89
ROA (%)4.726.599.195.7
ROE (%)7.889.0914.4812.16

ROA của FLC luôn dưới 7,5% nên hoạt động kinh doanh của FLC không mấy khả quan. Ngoài ra, các cổ phiếu như FLC, KLF, HAI, ROS, ART … chỉ là những loại cổ phiếu lướt sóng hoặc đặt cược.

Trên đây là tất cả những thông tin về chỉ số ROA là gì. Nắm được kỹ và thành thạo những chỉ số này, chắc chắn các bạn sẽ dễ dàng gia nhập vào thị trường tài chính và kiếm lợi nhuận từ đó. Chúc các bạn thành công.

Trả lời